[HM]

Mam kilka pytań, dot. historii Rabczańskich Żydów.

Czy w Rabce, był Kirkut? Gdzie?
(Macewy za Tereską nie pochodzą z Rabki, zostały tam przywiezione przez Niemców i wykorzystane jako budulec, potem po wojnie poznoszone w to miejsce).

Gdzie w Rabce była/były synagogi?
(Jedna to na pewno budynek Rabcia. Możliwe, że budynek drugiej, wydaje mi sie, sądząc po architekturze stoi w rynku - możecie to jakoś zweryfikować? była jeszcze jakaś?)

Czy przed wojną w Rabce była Mykwa?

[historiarabki]

W Rabce Kirkutu nie było. Najbliższy był w Jordanowie lub Mszanie. Macewy znajdujące się w pobliżu Tereski pochodzą z Jordanowa oraz innych okolicznych Kirkutów. Posłużyły one w czasie wojny do budowy schodów, (tzw. Schodów Rosenbauma) które prowadziły na dziedziniec sportowy przed willą Tereska, drogi na strzelnice i do regulacji pobliskiego potoka.


Macewy z cmentarza w pobliżu Tereski


Cmentarz w Jordanowie


Cmentarz w Mszanie

Bożnica znajdowała się przy dzisiejszej ulicy Gancarskiej, w pobliżu rzeki. Budynek dzisiaj nie istnieje został rozebrany przez Niemców w czasie wojny. Z tego co nam wiadomo w Rabciu znajdowało się kino Słońce, nie było tam żadnej synagogi.


Okolice w których była synagoga

Naprzeciwko Bożnicy, nad rzeką wybudowano łaźnie. Możliwe, że była to również mykwa.


Budynek w którym kiedyś była łaźnia

[Zenek Łod Benka]

Dzięki za informacje.

[HM]

Co do Łazni - tą ze zdjęcia wybudowali Niemcy (czy też zaadooptowali na łażnie istniejący już budynek) A co z okresem przed wojną?

Co do Rabcia - jesteście pewni, że budynek nie był pierwotnie synagogą, A kino funkcjonowało tam póżniej? Informacje o tym, że jest to budynek synagogi miałem z kilku żródeł (potwierdzała by to zresztą dość charakterystyczna bryła i architektura)

[historiarabki]

Przed wojną w tym budynku z tego co nam wiadomo istniała już łaźnia. Później Niemcy ją zarekwirowali i co niedzielę prowadzili tam Żydów do kąpieli. Gdy przybywały transporty do Rabki, to również zanim ludność żydowską doprowadzono do Tereski, to pierwsze musieli odbyć kąpiel w łaźni (podczas takiej kąpieli następował rabunek).

Co do Rabcia, to nie jesteśmy pewni, ponieważ nie dotarliśmy do żadnych dokumentów. Z naszych informacji wynika, że było tam kino i że budynek należał do parafii. A z jakimi źródłami Pan się zetknął?

[HM]

Niestety z najbardziej zawodnymi - z przekazem ustnym.
Kiedyś drążyłem temat i na moje pytania o synagoge, kilka osób odpowiedziało, że to obecny budynek Rabcia, kilka o Gilówce.
Ostatnio wpadł mi w oko budynek nad Rabą, po lewej stronie mostu na Gilówke, którego bryła i szczegóły architektoniczne mogły by świadczyć, że pierwotnym przeznaczeniem budynku była właśnie taka funkcja. To przypomniało mi o moich dawnych poszukiwaniach i postanowiłem zapytać na forum.